Of je nu een nieuw product op de markt wilt brengen, je huidige product wilt verbeteren, of je productieproces wilt stroomlijnen: als ondernemer denk je altijd aan de volgende stap. Maar er zijn meerdere wegen die naar Rome leiden. Lean, agile en six sigma zijn alle drie verbetermethodieken, maar ze verschillen in focus. Welke aanpak past het best bij jouw organisatie?
Lean: minimale verspilling, maximale waarde
Lean vindt z'n oorsprong in de Japanse auto-industrie. De vraag die centraal staat is: hoe creëren we op een zo efficiënt mogelijke manier zo veel mogelijk waarde voor de klant. Alle activiteiten die niet bijdragen aan de creatie van klantwaarde, worden zodoende gezien als verspilling.
Lean is vooral gericht op het stroomlijnen van processen en reduceren van kosten. Het doel daarbij is continuous improvement: door werkwijzes systematisch te analyseren en voortdurend te schaven aan inefficiënties als wachttijden, terugkerende storingen of overproductie, werk je geleidelijk toe naar operational excellence.
Lean is zeer geschikt voor organisaties met repetitieve, automatiseerbare processen, maar kan ook toegepast worden in omgevingen met kleinere volumes en meer variatie. Juist in complexere processen met meer maatwerk zijn zaken als doorlooptijd en het voorkomen van verspilling vaak een grote uitdaging. Lean helpt ook hier om processen te stroomlijnen.
Agile: flexibel ontwikkelen
Niet alle processen zijn zo stabiel als de productielijn van een auto. Als jij een nieuw product of nieuwe dienst op de markt wilt brengen, ligt het speelveld vaak nog open en is niet altijd vooraf duidelijk wat de beste aanpak of oplossing is. Hier komt agile om de hoek kijken.
Agile is gericht op wendbaarheid. De methode komt uit de softwarewereld, waar de concurrentie groot is, de wensen van klanten snel veranderen en de innovaties elkaar in hoog tempo opvolgen.
Bij agile ligt het traject vooraf niet vast, maar werken teams in sprints. Die teams leveren steeds een klein stukje werk op dat vervolgens direct getest of gebruikt kan worden. Denk bijvoorbeeld aan het toevoegen van een feature in een app of het aanpassen van een machineontwerp.
Op basis van feedback van klanten of gebruikers kan indien nodig snel bijgestuurd worden. Een belangrijk concept binnen agile is failing fast. Als een oplossing of idee niet werkt, is dat niet erg, als je er maar niet te lang in blijft hangen en leert van je fouten.
Six sigma: kwaliteit door kennis
Six sigma is net als lean gericht op het verbeteren van bestaande processen, maar waar lean draait om vergroten van klantwaarde, ligt bij six sigma de focus op het verhogen van de kwaliteit van het proces en de output. Het voorkomen van variatie en fouten in processen staat daarbij centraal.
Om afwijkingen te detecteren, maakt six sigma veel gebruik van data en statistische analyse. Vervolgens wordt een stapsgewijze aanpak gebruikt om fouten te verhelpen.
Een bekend model om processen te verbeteren binnen six sigma is de DMAIC-cyclus:
1. Definieer het probleem: bijvoorbeeld ‘te veel klachten over late levering'
2. Meet het probleem: hoeveel leveringen zijn daadwerkelijk te laat?
3. Analyseer wat de oorzaak is: bijvoorbeeld ‘voorraadbeheer loopt niet goed'
4. Improve (verbeter) het proces: bijvoorbeeld ‘nieuwe planningstool ingevoerd'
5. Controleer het nieuwe proces: waarborg veranderingen met rapportages, monitoring
Een voorwaarde voor Six Sigma is gestandaardiseerde processen en voldoende meetbare gegevens. Denk bijvoorbeeld aan de productie-industrie, de logistiek of de financiële dienstverlening. Omdat Six Sigma sterk datagedreven is, zijn voldoende meetbare gegevens een belangrijke voorwaarde om met de methode te kunnen werken.
Identificeer het probleem…
Een verbetermethode is geen doel op zich. Welke methode voor jouw bedrijf het beste werkt, hangt af van wat je wilt bereiken. Stel jezelf daarom eerst de vraag welk probleem je wilt oplossen en waar de grootste knelpunten zitten. Lopen klanten tegen klachten aan, verlies je tijd door late leveringen, of loopt je productielijn steeds vast? Als je niet weet wat je wilt aanpakken, is de kans klein dat je resultaat behaalt.
…en bepaal je verbeterdoel
Als je het probleem helder in beeld hebt, kun je vaststellen wat de gewenste uitkomsten van een verbeterproces zijn. Op basis hiervan kun je vervolgens bepalen welke methode past bij de uitdaging die voor je ligt.
Staat je team vaak stil omdat leveringen niet op tijd doorkomen, dan wil je de flow verbeteren. Hier draait het om het elimineren van een verspilling, dus is Lean de meest geschikte aanpak. Ontwikkel je een nieuw prototype en vraag je je af welke functies nodig zijn, dan is agile voor de hand liggend om via trial en error de juiste oplossing vast te stellen. Sluipt er te vaak een defect in je product? Dan kamp je met een kwaliteitsprobleem, met six sigma achterhaal je de oorzaak en verhelp je de kwaal.
Combineer waar nodig
Bedrijven zijn zelden eendimensionaal. Je bedrijf uitsluitend inrichten volgens één werkwijze en de andere methodes links laten liggen is vaak dan ook niet de beste oplossing. Je kunt natuurlijk wel een werkwijze als uitgangspunt nemen, afhankelijk van het product of dienst dat je levert. Maar juist door elementen van methodieken met
elkaar te combineren, profiteer je optimaal van de mogelijkheden die ze bieden en elimineer je nadelen.
Lean is bijvoorbeeld erg geschikt om processen efficiënter te maken, maar hoe je verspilling het best kunt elimineren is niet altijd direct duidelijk. Een agile aanpak met korte sprints kan dan uitkomst bieden om de juiste weg vooruit te vinden.
Andersom werkt het ook zo. Six sigma bedrijven focussen wellicht op kwaliteit, maar zijn natuurlijk ook geïnteresseerd in het tegengaan van verspilling. En als je met een agile-aanpak een goede werkwijze vindt, wil je die natuurlijk optimaliseren met lean en de kwaliteit van de output verbeteren met six sigma.
Context doet ertoe
Welke verbetermethodiek voor jouw organisatie werkt, hangt onder aan de streep af van een combinatie van werkinhoudelijke en contextuele factoren. Voor bedrijven met gestandaardiseerde processen liggen lean en six sigma voor de hand, en voor bedrijven die in de voorhoede van innovatie opereren en snel moeten schakelen zal agile vaak een betere match zijn.
Maar zonder de uitdagingen die voor je liggen en de doelen die je wilt bereiken in ogenschouw te nemen, loop je het risico de verkeerde aanpak te kiezen. Zo streef je je doel voorbij. De methode is immers een middel, die stap vooruit is het doel.
Ben jij klaar om met je organisatie die stap vooruit te maken en ben je benieuwd welkeaanpak daar het beste bij past, neem dan contact op met KONA Operational Excellence.
